Ξερόκαμπος Ζήρου Σητείας



Η ευλογία της απομακρυσμένης από τα ανεπτυγμένα αστικά κέντρα της Κρήτης  και η πρόκληση να απολαύσεις μια παρθένα περιοχή χωρίς να την καταστρέψεις. Ο Ξερόκαμπος βρίσκεται 48 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά από την Σητεία  20 χιλιόμετρα από την Ζήρο και  10 χιλιόμετρα από την Ζάκρο. Το εκπληκτικό ανάγλυφο της περιοχής συνθέτουν βουνά φαράγγια ελαιώνες και φανταστικές ερημικές παραλίες, βραχονησίδες και νησιά.

Δίκαια ο Ξερόκαμπος διεκδικεί τη θέση μιας από τις ωραιότερες περιοχές της Ανατολικής Κρήτης, ιδανική για εκείνους που αναζητούν αυθεντική επαφή με το φυσικό περιβάλλον, ησυχία, γαλήνη και ανάπαυση. Το φυσικό περιβάλλον απείραχτο ακόμη από τις καταστροφικές ανθρώπινες δραστηριότητες, εκπλήσσει τον επισκέπτη με την πανδαισία χρωματικών εναλλαγών και γεωμορφολογικών σχηματισμών. Το τραχύ σκουρόχρωμο η ανοιχτόχρωμο πετρώδες φόντο, που κυριαρχεί στα βόρεια και δυτικά, ενώνεται μέσα από μια λωρίδα γης, κατάφυτης από ελαιόδεντρα, με την δαντελωτή σειρά των ήπιων ακτών του Ξερόκαμπου και τα καταγάλανα χρυσίζοντα νερά του Λιβυκού Πελάγους, μέχρι το βάθος του Ορίζοντα.

Αυτές οι δυνατές αντιθέσεις και εναλλαγές χρωμάτων εικόνων και ήχων, ικανοποιούν βαθύτατα την ψυχή κάθε επισκέπτη. Ο τόπος κάποιες φορές στέλνει μυστικά μηνύματα γαλήνευσης και σιωπής. Όταν γαληνεύουν τα κύματα, ψιθυριστά και λάγνα σε καλούν να μετάσχεις στο μυστήριο της ησυχίας, να μείνεις σιωπηλός και είναι πολύ δύσκολο να διαχειριστείς τα έντονα συναισθήματα, που κατακλύζουν την ψυχή σου.


Για την Ανατολή του ηλίου δεν θα πούμε κουβέντα. Δεν περιγράφοντα  τα χρώματα, δεν ορίζονται τα συναισθήματα. Η πρόκληση είναι εδώ και περιμένει τον καθένα, να γευτεί την εμπειρία και να μιλήσει μόνος του, για αυτό που έζησε.

Άλλοτε πάλι ο δυνατός καταβάτης Βορράς σμιλεύει άλλο σκηνικό. Η ανταριασμένη θάλασσα, αφρισμένη με δεκάδες Ουράνια τόξα να  δημιουργούνται στο φως του ήλιου, τα απέναντι νησάκια Καβάλοι να κυκλώνονται από ένα άσπρο στεφάνι και τα θαλασσοπούλια, με έντονη κινητικότητα, να σχίζουν τον αέρα, προκαλούν τα πιο έντονα συναισθήματα. Μα αυτή δεν είναι η Φύση; Αυτός δεν είναι ο άνθρωπος; Το μονότονο μοτίβο κουράζει ψυχικά και τελματώνει πνευματικά.

Δεν σας καλούμε να γνωρίσετε απλά ένα όμορφο τόπο. Ίσως είναι η ευκαιρία να γνωρίσει κανείς και τον εαυτό του. Ο τόπος αυτός προσφέρεται για παραμονή όλες τις εποχές του χρόνου. Ο ήπιος χειμώνας είναι μια θερμή αγκαλιά για τον επισκέπτη. Το καλοκαίρι είναι μια πρόκληση να χαρείς τις πεντακάθαρες παραλίες του.


mazidaview


Η πρόσβαση στον Ξερόκαμπο είναι εφικτή οδικώς από δύο διαδρομές.



  1. Από το Οροπέδιο της Ζήρου, που καθώς κατηφορίζεις η θέα της περιοχής είναι μοναδική. Σε όλη τη διαδρομή μυρίζεις ρίγανη και θυμάρι. Ο δρόμος διαγράφει ελικοειδή τροχιά στην κατάξερη πλαγιά, και το Λιβυκό πέλαγος αποκαλύπτεται μπροστά στα μάτια σου. Το επιβλητικό φαράγγι αριστερά σου από Χαμαίτουλο προς Ξερόκαμπο σου προκαλεί δέος.
  2. Από την Ζάκρο, από όπου με την αλληλοδιαδοχή κοιλάδων και χαμηλών λόφων μέχρι να φτάσεις στον προορισμό σου, γνωρίζεις τους φημισμένους ελαιώνες της.
Καθώς φθάνεις στον Ξερόκαμπο επιλέγοντας την μια η την άλλη διαδρομή, οι παραλίες του Ξερόκαμπου με τα κρυστάλλινα τυρκουάζ νερά είναι φιλόξενοι και θελκτικοί. Ήδη συνειδητοποιείς ότι βρίσκεσαι σε έναν μικρό, απομονωμένο  παράδεισο. Η θέα είναι μοναδική και η πρόκληση να απολαύσεις ένα υπέροχο θαλασσινό μπάνιο ιδιαίτερα έντονη. Από ανατολικά προς δυτικά συναντάς  τις παραλίες: Κατσουνάκι ,Ποταμός, Αλατσολίμνη, Λιμανάκι, Καραβόπετρα, Κεντρική παραλία, Βουρλιά, Χιόνα, Γεροντόλακος, 'Αργιλος,  Μαζιδά Αμμος, Βλυχάδα, στου Χαρίτο τον Λάκκο, Αμάτου.


Σε πολύ μικρή απόσταση απέναντι από την ακτή ορθώνονται οι βραχονησίδες Καβάλοι. Είναι ένα σύμπλεγμα τριών μικρών νησιών με απότομα βράχια και λιγοστή φρυγανική βλάστηση που όμως έχουν ιδιαίτερη σημασία για την ορνιθοπανίδα της περιοχής αφού στα βράχια αυτά φωλιάζει το  γεράκι της Ελεονώρας ή Μαυροπετρίτης   η Βαρβάκι (Falco eleonorae) .

 

Ιστορικά στοιχεία


Έρευνες έδειξαν ότι η περιοχή του Ξεροκάμπου κατοικείται από τους προϊστορικούς χρόνους και παρουσιάζει μεγάλο αρχαιολογικό ενδιαφέρον. Στη θέση Φαρμακοκέφαλο, ξεκίνησαν το 1984 ανασκαφικές έρευνες από τον αρχαιολόγο Ν. Π. Παπαδάκη. Αποκαλύφθηκε μια σημαντική ελληνιστική πόλη, που πιθανόν να είναι η αρχαία Άμπελος. Η πόλη καταλάμβανε όλο το ύψωμα και προστατευόταν από ισχυρό τείχος που σώζεται μερικώς.

Αν και έχει ανασκαφεί μόνο ένα μικρό τμήμα της πόλης, ήρθαν στο φως σπίτια, δρόμοι και υπαίθριοι χώροι, τα δε ευρήματα είναι εξαιρετικής τέχνης και ιδιαιτέρως κατατοπιστικά για την ιστορία της. Από την μελέτη τους προκύπτει ότι η πόλη ιδρύθηκε περίπου τον 5ο π.Χ. αιώνα και γνώρισε την μεγαλύτερη αίγλη της τον 3ο-2ο π.Χ. αιώνα. Είχε εμπορικές σχέσεις με άλλες πόλεις της Κρήτης, τα Δωδεκάνησα και ιδιαιτέρως με τη Ρόδο και την Κάλυμνο.

Χαρακτηριστικά είναι τα μολυβένια βλήματα σφενδόνης, συχνά ενεπίγραφα, τα οποία χρησιμοποιούσαν οι σφενδονιστές του στρατού. Τα ευρήματα των ανασκαφών φυλάσσονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Σητείας . Στο κέντρο της αρχαίας πόλης σήμερα υπάρχει το μικρό εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου που χτίστηκε το 1895. Στην παραλία, κοντά στην αρχαία πόλη, υπάρχουν αλυκές ελληνιστικών χρόνων από όπου οι κάτοικοι προμηθεύονταν θαλασσινό αλάτι (σειρά καναλιών και δεξαμενών αποξήρανσης οι οποίες είναι σκαλισμένες στα βράχια της θάλασσας).

Στη θέση Μαζιδά άμμος είναι ορατό το αρχαίο λατομείο πωρόλιθου με τον οποίο χτίστηκε η αρχαία πόλη. Στη θέση Κατσουνάκι εντοπίστηκε εκτεταμένος μινωικός οικισμός ενώ στο ύψωμα Τράχηλας ερευνήθηκε Ιερό Κορυφής. Στους Καβάλους, τα μικρά νησάκια που βρίσκονται απέναντι από τον Ξερόκαμπο, υπάρχουν εγκαταστάσεις αλιέων που χρονολογούνται στην Υστερομινωική εποχή.